ሰለስተ ኤርትራዊ ውድባት ናብ ሓላፊት ሰብኣዊ መሰል ናይ ሓባር መዘክር ኣቕሪበን

ኣብቲ  መስከረም ናብ ላዕለወይቲ ኮሚሽነር ኮሚሽን ስብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ወ/ሮ ሚቸለ ባቸለት ዝተላእከ ናይ ሰለስተ ኤርትራውያን ውድባት መዘክር፣ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ገዛኢ ጉጅለ ኣብ ትሕቲ ጥንኩር ምቁጽጻር ክተሓዝ ከም ዝግበኦ ጠቒሱ፣ ናይቲ ኣብ ዝሓለፈ ርብዒ ክፍለዘበን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ክፍጽሞ ዝጸነሓ ጭካን ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ተሓታቲ ክኸውን ከም ዝግበኦ ኣስፊሩ።

እቲ ናብ ዋና ጸሓፊ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኖዮ ጉተረዝን ዋና ጸሓፊ ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋኪ ማሃዋት እውን ብቅዳሕ ዝተላእከ መዘክር፥ ኣካላት ሕቡራት ሃገራትን ጉዳይ ሰብኣዊ መሰል ዘገድሰን ዓለም ለኻውን ዞባውን ትካላትን ኣብ ኤርትራ ንዘሎ ገዛኢ ጉጅለ ግዱድ ዕስክርና ንከቋርጽ ካብ ምሕታት ሓሊፈን ካብኡ ንላዕሊ ስጉምቲ ክወስዳ ጸዊዑ።

ኤርትራዊ ውድባት ኣካላት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኣስመራ ዘሎ ጉጅለ ኣብ “ተሪር ምቁጽጻር ክኣቱ” ይሓታ

እዚ ኤርትራዊ መልእኽቲ ንጉጅለ-15ን ነቶም ብ17 መስከረም 2018 ሚኒስተር ፋይናንስ ኤርትራ ዝነበረ ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ’ውን ዝተሓወሶም ዓሰርተታት ኣሸሓት ኤርትራውያን እሱራት ግቡእ ቆላሕታ ሂቡ። ካብዚ ብምንቃል ከኣ ሕቡራት ሃገራት ነቲ ብ2016 ብመርማሪት ኣካል ሰብእዊ መሰል ኤርትራ ዝተበጽሐ፣ መደምደምታን ለበዋታትን ግቡእ ኣቓልቦ ክገብረሉ ጸዊዑ።

እዚ ብሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪ (ሃድኤ-ሕድሪ)፣ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)ን ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ (ሓኤፍ)ን ዝተላእከ ናይ ሓባር መዘክር፣ ነቲ ኣብ ትሕቲ ሰደቓ ብሕቡእ ዝኸይድ ዘሎ፣ ናይቲ ውክልና ህዝቢ ዘይብሉ መንግስቲ ኤርትራ ምሕዝነት ምስ ኢትዮጵያን ካለኦት ሃገራትን ብምስትብሃል፣ ከምዚ ዝኣመሰለ ስምምዕ በቲ ድምጺ ዘየብሉ ህዝቢ ኤርትራ ተቐባልነት የብሉን።

እዚ ናይ ሓባር መዘክር ኣትሪሩ ከም ዘስፈሮ፣ ሰላም ቀይሕ ባሕሪ ኮነ ቅርኒ ኣፍሪቃ ብሰላም ኣብ ሃገርካ ክጅምር መተገብኦ። እንተኾነ ኣብ ኤርትራ ዝኸይድ ዘሎ መስርሕ ከምኡ ከምዘይኮነ ኣስፊሩ።

ውሽጣዊ ጉዳይካ ከይወገንካ ናብ ዞባዊ

“ኣብ ዞና ቀርኒ ኣፍሪቃ፡ ሰላምን ቅሳነትን ሓባራዊ ምጣኔ ሃብታዊ ዕብየትን ብምድግጋፍ ክረጋገጽ ምቅላስ፤” (9፡1፡2 ካብቲ ኣብ 2ይ ጉባአኡ ዝጸደቐ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ሰዲህኤ ዝተወስደ)

መረረ ህዝቢ ኤርትራ ክለዓል እንከሎ ንዘይምስማዕ ንሓንሳብ ባጽዕ ንሓንሳብ ከኣ ዓዲ ሃሎ ምሕካል ክመርጽ ዝጸንሐ ኣቶ ኢሳይያስ ኣብዚ እዋንዚ እቲ ናይ ቀደም ህርፋኑ ግዲ ደጊስዎ ናይ ዞባ ቅርኒ ኣፍሪቃ ኣባጓይላ መሲሉ ክቐርብ ጸፋዕፋዕ ይብል ኣሎ። ምስ ኢትዮጵያ ዝረአ ዘሎ ኣጀማምራኡን መዓልብኡን ዘይፍለጥ ዝምድና፡ ምምጻእ መራሕቲ ደቡብ ሱዳንን ሶማልያን ናብ ኤርትራ ከኣ ናይዚ መርእያ ተገይሮም ይውሰዱ ኣለዉ። ምናልባት ከሎ ጋና ብዛዕባ ስፍሓቱ፡ ኣተሓሕዛኡን መጻኢ ዕድሉን “ከምዚ ክኸውን እዩ” ኢልና ምዝራብ’ኳ እንተዘይከኣልና እዞም ዝጠቐስናዮም መራሕቲ ኣብ ሃሃገሮም ዘካይድዎ ናብ ጠለብ ህዝቦም ዝቐረበ ጽገናታትን ምምሕያሻትን ከምዘሎ ተዓዚብና ኣለና። ንኣብነት መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ኤርትራን ካልእ ከባብታትን ዝጸንሑ ተቓወምቱ “ተወዳደርቲ” ዝብል ስም ሂቡ ናብ ዓዲ ይመልሶም ኣሎ። ኣብ ደቡብ ሱዳን ድሕሪ ነዊሕ ኮለልን ጻዕርን ኣብ ሕድሕዶም ክቃተሉ ዝጸንሑ ኣካላት ተስፋ ዝተነብረሉ ናይ ሰላም ስምምዕ ተፈራሪሞም ኣለዉ። ኣብ ሶማልያ ናብ ርግኣት ንምምጻእ ጻዕሪ ይካየድ ኣሎ። እዞም ኩሎም ትማሊ ኣቶ ኢሳይያስ ንገዛእ ርእሱ ከይርኢ ዓዊሩ ክነሱ ዝጥቅወሎም ዝነበሩ በብናይ ሃገሮም ቀጥዒ ብኣፍልጦ ህዝቦም ናብ ሓላፍነት ዝመጹ መራሕቲ እዮም።

እዚ ናይዘን ሃገራት ሓቢርካ ምውሳእ ዞባዊ ጽልዋኡ ርዱእ ኮይኑ፡ ውሽጣዊ ጉዳያተንን ዕለታዊ ህይወት ህዝበን ምቕናይን ከኣ ዝያዳ ዝምልከተን ሓላፍነት እዩ። መንግስታት ኣብ ውሽጣውን ከባብያውን ምናልባት እውን ኣብ ዓለም ለኻዊ መድረኻት ክዋስኡ ንቡር እዩ። እቲ ቀንዲ ዝምዘንሉ መሰረት ናይ ዞባዊ ኣበርክተኦም ዝኸውንን ግና ኣብ ሃገሮም ምስ ህዝቦም ዘለዎም ርክብን ዝምድናን እዩ። መንግስታት ኣብ ውሽጣዊ ጉዳያቶም ከመይ ይዋስኡ፡ ብኸመይ ናብ ስልጣ ከም ዝመጹ ይውስን እዩ። ብዘይ ናይ ህዝቢ ድሌትን ኣፍልጦን: ሓይልን ጉርሕን ብዝኣመሰሉ ኣገባባት ዝመጹ፡ ንህዝቢ ክድልዮም እንከሎ እምበር፡ ክደልዮም እንከሎ ኣይግደስሉን እዮም። ኣብ ስልጣን ንምቕጻል ኣብቲ ዘምጸኦም ዘይሕጋዊ ኣገባብ እምበር ኣብቲ ዝመርሕዎ ህዝቢ ኣይምርኮሱን።

ብሰንኪ ግጉይ ኣተሓሕዛ ጉዳይ ዶብ

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ

ኣብ 1998-2000 ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተኻየደ፡ ህዝቢ ክልቲኡ ሃገራት ዘይተጸበዮ፡ ኣዝዩ ደማዊ ውግእ ሓቀኛ ጠንቁ ብንጹር እንታይ ከም ዝነበረ ክሳብ ሕጂ ይግመት’ምበር ኣይፍለጥን። እንተኾነ እቲ ቀንዲ ጠንቂ ክሳብ ዘይተፈልጠ በቲ ዝመስል “ውግእ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን” ብዝብል ተሰይሙ። ብዙሓት ወገናት ነዚ ዶብ ዝብል ጠንቂ ዘይቅበልሉ ምኽንያት፡ ኣብቲ ውግእ ዝተባርዓሉ ግዜ ህዝቢ ዝፈልጦ ዶባዊ ምስሕሓብ ዘይነበረ ኣብ ርእሲ ምዃኑ ጉዳይ ዶብ ዝፍተሓሉ ልሙድ መስርሕ ስለ ዘይተኻየደ እዩ። ኣብ መወዳእታ ግና ኣብ ቅድሚ ዓለም ለኻዊ መድረኽ ቀሪቡ “ቀያድን ናይ መውዳእታን” ብይን ዝተዋህበሉ ጉዳይ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኮይኑ እዩ ተመዝጊቡ። እቲ ጉዳይ በቲ ዝተዋህበ ብይን ስለ ዘይተተግበር ከኣ እነሆ ክሳብ ሎሚ ንሓንሳብ ብእግሩ ንሓንሳብ ብርእሱ እንዳተታሕዘ ኣይተወደአን።

ብሰንክ’ቲ ክእጐድ ዘይግበኦ ዝነበረ ውግእ፡ ብሓፈሻ ክልቲኡ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ከም ዝተሃስየ ርኡይ ኮይኑ፡ እቲ ቀንዲ ክሳብ ሕጂ ስንብራቱ ዘይጠፈአ ማህሰይቲ ግና ኣብ ልዕሊ’ቲ ኣብቲ ውግእ ዝተኻየደሉ ከባቢ ዝነብር ህዝቢ ኤርትራን ትግራይን እዩ። ክልቲኡ ኣብቲ ዓውዲ ውግእ ዝነብር ህዝቢ ዝያዳቲ ኣብ ርሑቕ ዝነብር ህዝቢ፡ ሞይቱ፡ ካብ መረበቱ ተመዛቢሉ፡ ንብረቱ ዓንዩ፡ እንስሳ ዘቤቱ ሃሊቐን፡ ኣግራቡ ባዲሙ፡ መሬቱ ሓዲሩ፡ ክሳብ ሕጂ ከኣ ብሰንኪ ኣብ ግዜ ውግእ ዝተቐብረ ነታጒታት ይመውትን ይቖስልን ኣሎ።

ብሓፈሻ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን እቲ ጉዳይ ዶብ ኣብቲ ናይ መወዳእታ ምዕራፉ ኣብ መሬት ክምልከት እሞ ቅድም ዘተኣማምን ሰላም ክረክብ፡ ድሕሪኡ ድማ “ንገድ ነጋዳይ ሕረስ ሓረስታይ” ኮይኑ ምዉቕ ጉርብትና ክዕንብብ ሃንቀው ክብል ከም ዝጸንሐ ኩሉ ዝፈልጦ እዩ። ከምቲ “ካብ እመት ስድሪ ኣላታ” ዝበሃል ከኣ እቲ ኣብቲ ውግእ ዝተኻየደሉ ከባቢ ዝነብር ህዝቢ ከምቲ በቲ ውግእ ዝያዳ ዝተሃስየ ንሰላምን ጉርብትና ናብ ንቡር ምምላስን ከም ዝብህጋ ምሕጽንታኡ ከቕርብ ጸኒሑን ኣሎን።

Eritrea: no more excuses for indefinite national service

he recent peace agreement with Ethiopia presents the Eritrean authorities with the opportunity to end the indefinite national service, a widely-criticised practice that has robbed the country’s youth of their dreams creating a generation of Eritrean refugees.

The Eritrean government introduced compulsory national service in 1995. By law, every high school finalist undertakes 18 months of national service, which include six months of military training. When relations deteriorated with neighbouring Ethiopia following the bitter 1998-2000 border war, the national service was extended indefinitely.

The indefinite national service has torn apart many families and ripped apart the fabric of society. Many children are growing up without both parents and girls are married off early to avoid conscription.

Fisseha Tekle, Amnesty International's Researcher for Ethiopia and Eritrea

SHARE THIS

• Twitter
• Facebook

The indefinite national service has torn apart many families and ripped apart the fabric of society. It is common for several members of the same family to be conscripted at the same time and posted to different parts of the country. Many children are growing up without both parents and girls are married off early to avoid conscription.

Binyam, 18, told Amnesty International that his father was conscripted before he was even born. The family are lucky to see him once every six months. Some conscripts go years without seeing their families because they are not granted annual leave.

ጸላኢ ጸላእየይ ፈታውየይ

ህልዋት መራሕቲ ህግዲፍ ይኹኑ ቀዳሞት መራሕቲ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ንጸላእየይ ጸላኢኡስ ፈታውየይ ኢዩ ዝብል ፖሊሲ እዮም ኣብ ግብሪ ከውዕሉ ጸኒሖምን ጌና እውን ዘውዕሉ ዘለዉን። ኣብ 1980ታት መራሕቲ ህዝባዊ ግንባር ነታ ሽዑ መቓናቕንቶም ዝነበረት ሃገራዊት ውድብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ንምድምሳስ ምስ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ተመሓዝዮም ንሓደ ዓመት ዝቐጸለ ናይ ሓባር መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊኣ ኣካየዱ።

ቅድሚ ሰማንያታት ኣብ ዝነበረ ግዜ፡ ባድመ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ተሓኤ ኢያ ነይራ። ንተሓኤ ንምጥቃዕ ኣብ ዝወጠንሉ እዋን ግን፡ ባድመ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ክትኣቱ መራሕቲ ህዝባዊ ግንባር ኩሉ ዝከኣሎም ገበሩ። ሃይለማርያም ማሞ ዝተባህለ ናብ’ቲ ከባቢ ዝተመደበ ካድር ህዝባዊ ግንባር፡ ንኤርትራውያን ነበርቲ ባድመ እንተፈቲኹም ስቕ ኢልኩም ብወያነ ተመሓደሩ፡ እንተጸሊእኩም ድማ መሬቶም ለቒቕኩም ናብ ዝደለኽምዎ ቦታ ኪዱ እናበለ ንብዙሓት ኤርትራውያን ንስደትን ምፍንቃልን ከምዘዳረጎም ነበርቲ ባድመ ዝፈልጥዎ ሓቂ እዩ። ባድመ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽር ወያነ ምስ ኣተወት እውን እቶም ዝተረፉ ኤርትራውያን ብዝተፈላለየ ሜላታት ካብ ባድመ ከምዝባረሩ ተገይሩ ኢዩ። ኣብ መደበራት ስደተኛታት ሱዳን ዝርከቡ ደቂ ባድመ ድማ ህያው ምስክርነት ናይ’ዚ ታሪኽ’ዚ እዮም። ኣብ ርእስ’ዚ፡ ተገዲዶም ንውሽጢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝግዓዙ ኤርትራውያን ተቐማጦ ባድመ ድማ ማእለያ የብሎምን።

ምሕዝነት ህዝባዊ ግንባርን ህወሓትን ጽቡቕ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ደገፍቲ ህዝባዊ ግንባር ህወሓት ኣብ ውግእ ኣይተኽፈለን እናበሉ ብመራሕቶም ዝተዋህቦም ፕሮፓጋንዳ ክደጋግሙ ንተጋደልቲ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ድማ ከም ሓሰውቲ ክገልጹ እዮም ዝውዕሉ ነይሮም።

UN Report Exposes Eritrea's Continued Gross Violations of Human Rights

Ms Sheila B. Keetharuth, UN Special Rapporteur on Human Rights in Eritrea,  on 26 June presented her fifth and final report about the persisting "climate of repression" in Eritrea to the 38th Session of the UN Human Rights Council currently meeting in Geneva.

The bleak report underlined the fact that nothing is changing in the political and human rights situation in Eritrea where severe restriction of all basic freedoms, torture, rape, arbitrary arrests, ill treatment of prisoners and incommunicado detentions until death are ongoing crimes being committed in the country.

Sadly, all perpetrators of the extreme abuses of other humans in Eritrea are not being made accountable for their acts at home and abroad, she stressed. During the past years, the regime in Asmara arrested 90 journalists, some of whom are still languishing in little known prisons.

Ms Keetharuth, who is ending a six-year term on the Eritrea mandate, has urged the UN Council to extend this mandate of the UN Special Human Rights Rapporteur and do more to implement the Council's previous resolutions and recommendations on the alarming situation in that country.

Many country delegates and civil society activists made short interventions  supporting her report (http://webtv.un.org/search/id-sr-on-human-rights-in-eritrea-17th-meeting-38th-regular-session-human-rights-council-/5801987527001/?term=&lan=english)  and strongly recommending for more attention to the little changing Eritrean situation.

In the meantime, Eritrean human rights and pro-democracy activists attending the 38th Session of the UN Human Rights Council, continued holding side-events to highlight major human rights concerns in Eritrea.

Besides, the side-event moderated by Dr. Daniel Rezene on 25 June assessing achievements in the past few years and Eritrea's human rights challenges head, other Eritreans and supporters also organized another side-event on 26 June. Moderated by Mr. Redi Aybu of UK, the latter event was addressed by representatives of Eritrean Lowlands League (Messrs Mahmoud Adem; Ibrahim Kabushi) and the Red Sea Afar Human Rights Organization (Ismail Gabayta). They highlights the land property abuses of the regime in their respective regions and called for the attention and support of other Eritreans in addressing the land problem in post-dictatorship Eritrea. Both side-events were attended by Ms Keetharuth.

Later in the evening hours of 26 June, a number of Eritrean activists organized dinner in  honour of  Ms. Sheila B. Keetharuththe outgoing Eritrea Sepcial Rapporteur who attended the event dressed in Eritrean traditional costume. The Eritrean friends presented her a bouquet of flowers and a symbolic gift in the name of all Eritreans who appreciated her hard and good work on human rights in Eritrea.

መግለጺ 2ይ ኣርባዕተ ወርሓዊ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚ ሽማግለ ሰዲህኤ

ክቡራትን ክቡራንን

ብምኽንያት መበል 27 ዓመት ዝኽሪ ናጽነት ኤርትራ፡ ፈጻሚ ሽማግለ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ንዅሉ ኣብ ውሽጥን ኣብ ግዳምን ዝርከብ ኤርትራውን ፈተውቲ ሃገርና ኤርትራን ናይ ዮሃና መልእኽቲ የመሓላልፍ። ህዝብና ካብ’ዚ ዘሕልፎ ዘሎ ኣደራዕ ተጋላጊሉ፡ ፍትሕን ግዝኣተ-ሕግን ዝነግሰሉ፡ ዜጋታት ብሰላም ወፊሮም ብሰላም ናብ ገዝኦም ዝምለስሉ፡ ውግእን ወረ ውግእን ዘኽትመሉ ዓመት ክዀነልና ድማ ይምነ። 

ፈጻሚ ሽማግለ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ብ17ን 27ን ግንቦት 2018 ዝተኻየደ ካልኣይ ኣርባዕተ ወርሓዊ ምዱብ ኣኼባኡ ብዝኽሪ ስዉእ ተጋዳላይን ኣባል ማእከላይ ባይቶ ነበርን መሓመድ ኣሰሎ ኢዩ ከፊትዎ። ኣብ’ዚ ካብ ወርሓት ጥሪ ክሳብ ሚያዝያ 2018 ዘጠቓለለ ኣኼባ ዝቐረቡ ዛዕባታት ድማ፡ ጸብጻባት 9 ኣብያተ-ጽሕፈት ፈጻሚ ሽማግለ፡ ፈስቲቫል 2018፡ ንድፊ ትግባረ እማመ ሰዲህኤን ዝብሉ ነበሩ።

ንጥፈታት ሰልፊ፡ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናበረኸ ከምዝመጽእ ዘሎ ኣኼባ ፈጻሚ ሽማግለ መዚኑ። ሰዲህኤ፡ ብመሰረት ናይ እማመ ሓባራዊ ዕዮ ተቓወምቲ ውድባት፡ ምስ ዝተፈላለያ ውድባትን ምስ ህዝብን ዘካይዶ ዘሎ ርክባት ተስፋ ዝህብን ኣበርቲዑ ክደፍኣሉ ዘለዎ ዕማምን ምዃኑ ርእዩ። ነቲ እማመ ናብ ግብሪ ንምውዓል ዝሕግዝ ንድፊ ትግባረ እውን ተሊሙ ኣሎ።

ኣብ እስራኤልን ዓባይ ብሪጣንያን ብኣባላት መሪሕነት ዝተኻየደ ዑደት ዝንኣድ ውጽኢት ከምዝነበሮ ገምጊሙ። ከምኡ’ውን፡ ብቤት ጽሕፈት ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ’ዚ ርብዒ ዓመት ኣብ ሆላንድ፡ ከተማ ሀግ፡ ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፍን ኣኼባታትን፤ ብእጋጣሚ 8 መጋቢት ኣብ ካናዳን ሽወደንን ዝተኻየዱ ህዝባዊ ኣኼባታት፡ ብምኽንያት መበል 27 ግንቦት መዓልቲ ናጽነት ብምኽትል ኣደመንበር ቤት ጽሕፈት ደቂ ኣንስትዮ እተገብረ ቃለ-መሓትት...ወዘተ ንጥፈታት ቤት ጽሕፈት ደቂ ኣንስትዮ እናበረኸ ይመጽእ ምህላዉ ዝሕብሩ ምልክታት ምዃኖም ኣኼባ ፈጻሚ ሽማግለ ኣስሚርሉ።